Sinh con to: phước hay hoạ?

To chưa chắc tốt

Cân nặng của trẻ khi ra đời là một trong những yếu tố đánh giá sức khoẻ quan trọng. Một trẻ sinh đủ tháng phải có trọng lượng hơn 2.500g. Dưới mức này được xem là thai nhẹ cân (có thể có hay không có suy dinh dưỡng). Chuyện thế nào là thai suy dinh dưỡng xin hẹn dịp khác, nhưng rõ ràng ngay cả người không có kiến thức y tế cũng biết hiển nhiên thai nhỏ quá là có vấn đề (suy dinh dưỡng hay sanh non). Giới hạn cân nặng này đã ngày càng tăng theo đà tăng trưởng kinh tế, sự quan tâm dinh dưỡng của các bà bầu và người nhà. Tuy nhiên, không thể cứ cho tăng đến “hết cót”, vì có giới hạn giữa tăng bình thường và tăng bất thường.

Mức giới hạn trên bình thường, trong nhiều năm, đã nhích dần từ 3.000g, 3.500g rồi đến 4.000g. Khi trẻ trên 4.000g, nên xem lại tình trạng bé có ổn không, hay mẹ có những nguy cơ bệnh lý gì không. Một tình trạng rất thường gặp là rối loạn dung nạp đường trong lúc mang thai hay còn gọi tiểu đường thai kỳ, làm cho đường máu xuống chậm hơn mức sinh lý cho phép của bà bầu. Tình trạng này cũng y như bệnh lý tiểu đường của người tiểu đường type 2 (không phụ thuộc insulin, không do giảm insulin mà do insulin hoạt động không hiệu quả), sẽ tự hết trong vòng sáu tuần sau sinh; khoảng 20 – 30% các bà bầu này có khả năng trở thành bệnh tiểu đường type 2 vào tuổi trung niên. Tiểu đường thai kỳ chiếm 10 – 15% các thai kỳ, tuy nhiên, con số này có thể gia tăng trong nhóm không có dinh dưỡng hợp lý. Tiểu đường thai kỳ làm cho bà mẹ có nhiều khả năng bị các bệnh lý của thai kỳ như rối loạn huyết áp, tiền sản giật, sản giật hay hôn mê do đường không được kiểm soát tốt. Với con, có thể gây ra tình trạng rối loạn dinh dưỡng mà thường nhất là béo phì, với trọng lượng rất đáng nể, phương phi nhưng không tốt tướng, thường yếu ớt, mà bác sĩ thường dùng chữ “công tử bột” để người nhà dễ hình dung: mập mạp, trắng trẻo, mà yếu ớt, dễ bệnh…

Điều quan trọng là bé phát triển đều chứ không phải là cân nặng lớn.

Trẻ của bà mẹ tiểu đường dễ bị các đợt giảm đường máu, hạ nhiệt hay vàng da nhiều sau sanh mà nếu không phát hiện sớm hay điều trị phù hợp có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và phát triển trí tuệ của trẻ; còn trong lúc mang thai, do các đợt dao động đường máu của mẹ, bé sẽ dễ bị đột tử trong bụng mẹ mà không thể biết lý do. Một số nhỏ các bé khác thì có tình trạng suy dinh dưỡng trong bào thai, nên đôi khi cần cho sinh sớm để cứu bé. Ngoài ra, còn hay gặp thêm tình trạng rối loạn nước ối trong lúc mang thai, rất dễ dẫn đến việc kết thúc thai sớm. Đó là chưa kể việc bé quá to có thể làm sinh khó, tổn thương đường sinh dục của mẹ khi sinh hay phải mổ sinh; con cũng có thể bị sang chấn lúc sinh do không lường trước được tình trạng quá to.

Bé quá to có thể làm sinh khó, mẹ dễ bị tổn thương, con có thể bị sang chấn do không lường trước được tình trạng quá to, có thể xảy ra gãy xương đòn ở trẻ sơ sinh.

Nhân tiện, cũng nói luôn khi em bé quá to được sinh ngả dưới, phần khó ra nhất là vai – ngực vì bé có khuynh hướng thu hết cả vai để chui lọt qua khung xương của mẹ. Trong quá trình sinh sẽ có thể xảy ra gãy xương đòn, một cách để thu hẹp khung vai. Gãy xương đòn ở trẻ sơ sinh, thật ra đa số là không nặng nề, xương trẻ sẽ tự lành sau vài tuần băng bất động vùng vai, không cần can thiệp y tế; chỉ can thiệp trong trường hợp có gãy phức tạp hay có di lệch nhiều, gãy kèm xương cánh tay.

 Sớm loại bỏ ảnh hưởng xấu lên trẻ

 Như vậy, không phải cứ em bé to là tốt. Nhưng làm sao tìm ra tình trạng tiểu đường thai kỳ của bà mẹ để dự phòng những ảnh hưởng xấu đến em bé? Có loại xét nghiệm tìm tình trạng này lúc mang thai: mẹ được cho uống 50g đường và đo đường máu một tiếng sau đó, nếu đường vượt mức cho phép là có khả năng bị tiểu đường thai kỳ, cần làm tiếp test uống 100g đường, đo đường huyết trước uống, 1, 2, 3 tiếng sau đó, khi có hai kết quả cao quá mức, là có tiểu đường thai kỳ, cần theo dõi và điều trị. Đầu tiên bệnh nhân sẽ được hướng dẫn cách ăn uống cho phù hợp (ăn nhiều bữa, giảm đường – bột – gạo, tăng rau xanh và thịt cá, tăng vận động), sau đó nếu không cải thiện sẽ phải dùng tới insulin để giảm đường. Bà bầu tiểu đường sẽ được theo dõi chặt chẽ, thường xuyên hơn nhằm phát hiện sớm bất thường hay biến chứng của mẹ và con. Ngày nay, để giảm lo âu và phiền phức cho bà mẹ, tổ chức Y tế thế giới đã khuyến nghị gộp chung hai test 50 và 100g đường thành test 75g đường – uống 75g đường, đo đường máu trước uống, và sau uống 1, 2 tiếng. Các loại test này đều được làm thường xuyên tại các bệnh viện chuyên khoa sản.

 Nếu so với cách nay hơn 10 năm thì cùng với tình hình gia tăng tiểu đường type 2, tiểu đường thai kỳ cũng có khuynh hướng tăng theo, thậm chí không chỉ ở nhóm kinh tế khá giả mà ngay cả nhóm kinh tế khó khăn, có vẻ như do cách thức dinh dưỡng, đặc biệt là lúc mang thai chưa được phù hợp. Các chế phẩm sữa cho bà bầu giúp phần nào cho việc bồi bổ sức khoẻ, bổ sung các khoáng chất cần thiết, đặc biệt là canxi. Nhưng cần lưu ý sử dụng chế phẩm sữa này sao cho phù hợp, hiệu quả mà ít tốn kém nhất, đặc biệt nếu có tình trạng tiểu đường thai kỳ, càng cần lưu ý chọn sữa phù hợp hay chỉ chọn viên bổ sung canxi. Thai phụ nếu tăng cân quá nhanh quá nhiều cũng nên xem lại cách ăn uống, lưu ý bác sĩ khám thai để tìm xem có bị tiểu đường thai kỳ hay không. Tăng cân trong thai kỳ 10 – 15kg là vừa, khi mẹ quá gầy có thể đạt 18 – 20kg, mẹ đã thừa cân thì chỉ mươi cân là đủ.

Để thai phát triển bình thường Điều trước tiên là thai phụ cần ăn uống tẩm bổ hợp lý, vận động vừa phải, khám thai thường xuyên, lưu ý cân nặng và làm các test kiểm tra sự dung nạp đường để phát hiện sớm tiểu đường thai kỳ, nhằm giảm thiểu tác hại của rối loạn này trên mẹ và con. Thai phụ có tình trạng này sẽ được khám thai kỹ hơn, thường hơn, tốn tiền xét nghiệm nhiều hơn… nhưng xin hãy cố gắng theo chế độ khám thai này, tất cả vì “đàn em thân yêu” to con mà rắn chắc, mạnh khoẻ và phát triển tốt.

 Theo SGTT

Read more »

Cách pha sữa cho con đảm bảo chất dinh dưỡng

Cứ nghe chuyện pha sữa cho con uống, tưởng rằng dễ ợt, và bố mẹ nào cũng có thể thực hiện một cách nhanh chóng. Nhưng thực tế không phải như vậy. Pha sữa không đúng cách khiến bé có thể bị tiêu chảy hoặc táo bón khi uống sữa.

Cách tốt nhất, bố mẹ nên pha sữa vừa đủ một cữ bú và cho con măm măm ngay không phải bảo quản tủ lạnh.

Khi pha sữa, trước hết, bố mẹ cần phải tiệt trùng các dụng cụ pha sữa, bình sữa. Mẹ nên đặt nồi đun sôi nước, sau đó đặt các bình sữa vào đun sôi tiếp 15 phút nữa. Tiếp đó, cho núm vú, nắp đậy, nắp vặn vào đun tiếp 5 phút. Nối nước sôi phải đổ đầy, tránh để núm vú, bình sữa tiếp xúc với đáy nồi.

Nếu mẹ dùng bình thủy tinh cho bé, sau khi đun xong, không nên vớt bình ra ngay. Sự thay đổi nhiệt độ khiến bình rất dễ vỡ đấy nhé!

Trước khi pha sữa cho con,bao giờ bố mẹ cũng phải rửa tay sạch sẽ.

Mẹ chú ý trên nắp/bao bì của hộp sữa bao giờ cũng hướng dẫn rất cụ thể và tỉ mỉ: độ tuổi bao nhiêu, pha bao nhiêu thìa sữa, tương ứng với bao nhiêu ml. Trong hộp sữa cũng luôn có sẵn thìa để đong sữa. Mẹ phải pha đúng và chính xác tỉ lệ này mới đảm bảo đúng dinh dưỡng cho con.

Nếu mẹ pha sữa quá đặc, có thể khiến con bị táo bón và gây hại thận vì làm việc nhiều. Nếu mẹ pha sữa quá loãng, không đảm bảo chất dinh dưỡng cho con.

Bé đã lớn cũng có thể tự pha sữa giúp mẹ đấy!

Mẹ chỉ nên thay đổi tỉ lệ pha sữa khi có sự chỉ định của bác sỹ trong trường hợp con có vấn đề về sức khỏe. Cách tốt nhất để giữ đúng tỷ lệ lượng nước và lượng sữa, mẹ nên pha đủ tỉ lệ nước ấm trước rồi mới cho sữa vào sau.

Đun sôi nước và pha với nước lọc để nguội theo nhiệt độ trên bình sữa quy định. Thông thường là từ 40 – 50 độ C, rót lượng nước cần dùng vào bình. Trước khi pha, mẹ nên nhỏ vài giọt vào mu bàn tay để thử độ nóng của nước. Tránh thử bằng miệng. Nếu nước pha sữa quá nóng hoặc quá lạnh so với nhiệt độ quy định cũng sẽ làm mất cân bằng dinh dưỡng của sữa.

Sau khi cho đủ lượng sữa vào nước, mẹ có thể đậy nắp bình và lắc đều cho đến khi sữa tan hoàn toàn trong nước. Nếu mẹ lắc mãi mà thấy sữa không tan hết, vón cục, nên kiểm tra lại hạn sử dụng của sữa, tránh để bé bị uống sữa có vấn đề.

Mẹ chỉ nên pha một lượng sữa vừa đủ với bé. Nếu bé uống không hết, mẹ có thể uống hộ bé phần sữa thừa. Nếu để lại lượng sữa đó lâu, có thể lượng sữa đó sẽ bị nhiễm khuẩn. Vi khuẩn có thể phát triển trong môi trường nước ấm và theo nước bọt của bé vào sữa.

Nên đậy kín hộp sữa sau mỗi lần sử dụng và để ở những nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Hộp sữa đã được mở ra, chỉ nên dùng trong 1 tháng trở lại.

Khi mẹ pha sữa đúng cách mà con vẫn bị táo bón hoặc tiêu chảy, không lên cân, cần hỏi ý kiến bác sỹ hoặc thay đổi loại sữa mẹ nhé!

Sau khi con ti sữa, mẹ cần vệ sinh dụng cụ sạch sẽ: như tráng tất cả bình sữa, núm vú, nắp đậy... qua nước. Sau đó cho dung dịch cọ rửa bình sữa dành riêng cho bé vào để rửa. Dùng bàn chải cọ bình sữa dành riêng cho bé để cọ sạch sẽ, không để vết sữa bám. Có thể dùng muối ăn sát vào bên trong núm vú để rửa sạch các vết sữa. Rửa sạch tất cả các dụng cụ đó dưới vòi nước xối mạnh.

 

Theo Afamily

Read more »

BigBB có phải là cốm vi sinh?

BigBB là sản phẩm giúp trẻ ăn ngon miệng, tăng cường sức đề kháng và giúp hỗ trợ phòng ngừa các bệnh về đường hô hấp. BigBB được bào chế dưới dạng cốm, có thể pha với sữa hoặc nước để cho trẻ uống. Chính vì ở dạng cốm nên nhiều người nghĩ  BigBB là 1 loại cốm vi sinh. Liệu có phải như vậy?

Cốm vi sinh là men tiêu hóa

Để tiêu hóa được thức ăn, cơ thể cần tiết ra nhiều men tiêu hóa như amylaza, tripsin, pepsin, pancreatin, lypase, … để tiêu hóa tinh bột, protein, lipid. Thiếu một trong số các men này dễ dẫn đến rối loạn tiêu hóa, nhất là ở trẻ em. Cốm vi sinh chứa các vi khuẩn lành tính có ích cho sức khỏe như Latobacillus acidophillus, Lactobacillus casei, Bifidobacterium bifidum, Bacillus substilis …. giúp cung cấp thêm số lượng vi khuẩn cần thiết trong đường ruột. Các vi khuẩn này có tác dụng giúp phân giải thức ăn thành những đơn chất đơn giản hơn, chứ không phải các men tiêu hóa như nhiều người lầm tưởng. Tuy nhiên người ta còn có thể gọi các chế phẩm cung cấp vi sinh này là “men tiêu hóa sống” – Probiotic.

BigBB có phải là cốm vi sinh?

Hoàn toàn không đúng! Sản phẩm đang được nhiều người tìm mua mặc dù mới xuất hiện không lâu trên thị trường – BigBB – không phải là cốm vi sinh như nhiều sản phẩm khác.

Thông tin cho bạn: Để tìm hiểu thêm thông tin về immune-gamma truy cập website: http://immune-gamma.us Để tìm hiểu thêm thông tin về BigBB truy cập website:http://bigbb.vn

BigBB không phải là một chế phẩm Probiotic (chứa các vi khuẩn lành tính sống) mà sử dụng nguyên liệu immune gamma – một sản phẩm của công nghệ sinh học cao. Sau quá trình hơn 10 năm nghiên cứu, các nhà vi sinh tại Viện nghiên cứu dị ứng Hoa Kỳ  đã thành công trong việc sử dụng một loại enzymes đặc hiệu để chia cắt thành vách  tế bào của chủng vi khuẩn Lactobacillus fermentum thành những chế phẩm với công  dụng đặc biệt : immune - gamma. Khi được đưa vào cơ thể, không những không bị phân hủy trong axit dạ dày, immune – gamma còn có tác dụng kích thích và thúc đẩy hệ miễn dịch một cách mạnh mẽ. (xem sơ đồ) Tác động kích thích miễn dịch của 100mg immune – gamma tương đương với 2 lít sữa chua! Đồng thời, immune – gamma trở thành nguyên liệu để hoàn thiện biểu mô niêm mạc ruột, làm “thức ăn” cho hệ vi khuẩn lành tính trong ruột, nhờ đó tăng cường số lượng vi sinh có ích, mà không cần thiết phải sử dụng các loại men vi sinh.

Do đó, BigBB không dễ bị tiêu diệt trong dạ dày như các loại “men tiêu hóa sống” đưa  vào qua đường miệng, và hơn thế còn bổ sung những tác nhân quan trọng trong việc gia tăng hệ miễn dịch và hoàn thiện hệ tiêu hóa cho trẻ. Điều đó dễ hiểu vì sao BigBB có tác dụng vượt trội, và được nhiều người tin tưởng sử dụng.

Hãy là một người tiêu dùng thông thái, để lựa chọn cho con bạn những sản phẩm tốt nhất, hiệu quả nhất, đồng thời bạn cũng đừng quên rằng, chế độ ăn và phương pháp chăm sóc trẻ là những điều tối quan trọng cho một đứa trẻ khỏe mạnh, cả về thể chất lẫn tinh thần!

Quang Nguyên.

Read more »

Biểu hiện trẻ bị viêm xoang

Con tôi rất hay bị chảy nước mũi, viêm họng, sốt. Mỗi lần như thế, cháu lại không ăn được vì rất dễ bị nôn. Tôi nghe nói nếu viêm mũi họng nhiều sẽ dẫn đến viêm xoang. Biểu hiện của bệnh và cách phòng tránh như thế nào, thưa bác sĩ?

Mai Thúy Lan (Ninh Bình)

Viêm xoang ở trẻ em có triệu chứng không điển hình nên rất khó phát hiện. Trẻ mắc viêm xoang là do vi khuẩn haemophilus influenzae, streptococcus pneumoniae, tụ cầu, liên cầu, não mô cầu, trực khuẩn mủ xanh, E.coli... gây nên. Đối với trẻ bị viêm xoang cấp tính, các biểu hiện bệnh là sốt nhẹ, chảy mũi, viêm đường hô hấp. Trẻ bị viêm xoang mạn tính thì biểu hiện trên kéo dài và tái đi tái lại nhiều lần. Khi trẻ bị viêm xoang, các bậc phụ huynh nên đưa con tới bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để được khám và tư vấn. Có thể bác sĩ sẽ chỉ định làm một số xét nghiệm cần thiết. Nếu không được điều trị đúng viêm xoang sẽ để lại những biến chứng khó chịu nhất là đau đầu thường xuyên, như vậy làm ảnh hưởng tới sinh hoạt và học tập cho trẻ. Để phòng tránh viêm xoang,  cha mẹ nên quan tâm tới việc chăm sóc răng miệng, họng của trẻ hằng ngày. Nếu trẻ bị viêm mũi họng, viêm amidan, bệnh VA nên cho trẻ điều trị dứt điểm, tránh đẻ trẻ mắc bệnh kéo dài, tái phát.

ThS. Lê Hưng

Read more »

Sữa chua trong dinh dưỡng và sức khỏe trẻ

Trong khẩu phần ăn hàng ngày có một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng có lợi cho hoạt động và phát triển cơ thể, giúp tăng cường tiêu hóa và chức năng miễn dịch tại ruột, đó chính là sữa chua.

Qua phân tích cho thấy, một hộp sữa chua (250g) chứa 370mg canxi, chính lượng vitamin D có sẵn trong sữa chua giúp cơ thể dễ hấp thụ canxi hơn. Như vậy, mỗi người chỉ cần 2 hộp mỗi ngày là gần như đủ lượng canxi cần thiết cho cơ thể, chống loãng xương. Không phải vô cớ khi nhiều bác sĩ nhi khoa khuyên nên chọn sữa chua làm món ăn dặm cho bé. Với những công dụng như giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, phát triển chiều cao, bổ dưỡng, sữa chua là món ăn hữu ích cho bé mỗi ngày.

Một trong những lợi thế lớn của sữa chua ăn so với sữa tươi là khả năng hấp thụ sữa chua của cơ thể trẻ em nhiều hơn gấp 3 lần sữa tươi. Đối với sữa chua, các chất như Protein (chất đạm), Lipid (chất béo) có sẵn trong sữa đã được tiêu hóa một phần, rút ngắn thời gian hấp thu trong hệ thống tiêu hóa.

Đối với trẻ không dung nạp được men lactose trong sữa tươi, khi uống sữa tươi vào là rất dễ bị đi ngoài, khó chịu. Nhưng nhờ quá trình lên men của sữa chua, đường lactose trở nên dễ hấp thu hơn, làm giảm lượng đường tồn đọng ở hệ tiêu hóa giúp trẻ tránh được tiêu chảy, đồng thời, giúp cho cơ thể trẻ dễ dàng hấp thu Canxi và một số khoáng chất khác.

Phó giáo sư tiến sỹ Lê Thị Bạch Mai – Viện phó viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam cho biết: “Sữa chua ăn còn cung cấp một lượng lớn các lợi khuẩn để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Nhờ các lợi khuẩn này nên sữa chua rất có lợi cho đường ruột, giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn để hấp thu tốt hơn. Bên cạnh đó, ở trẻ kén ăn, sữa chua còn có tác dụng kích thích trẻ thèm ăn, ăn nhiều hơn và ăn ngon miệng hơn”.

Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, sữa chua ăn còn mang đến những công dụng tuyệt vời trong việc giúp trẻ phát triển chiều cao tối ưu. Ở giai đoạn cơ thể lớn lên từng ngày, trẻ cần được cung cấp một lượng canxi rất cao. Việc bổ sung canxi cho trẻ bằng sữa chua vừa dễ thực hiện, giá thành rẻ, vừa giúp trẻ không cảm thấy chán.

Hiện nay trong khẩu phần ăn của trẻ  thức ăn giàu chất đạm lại tăng nhanh chóng, làm gia tăng chất béo kéo theo sự gia tăng nhanh chóng bệnh tim mạch, tiểu đường và một số bệnh ung thư hiện nay. Bởi vậy sử dụng sữa chua được xem như là một thực phẩm tốt nhất giúp bé tăng cường sức khỏe, ngăn ngừa bệnh tật, phát triển chiều cao.  

 

Theo Kim Xuân (VTV)

Read more »

Hậu quả do thói quen cắn môi và cách khắc phục

Những thói quen liên quan đến hoạt động của môi và các cấu trúc xung quanh được gọi là thói quen ở môi. Các thói quen này có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn, bao gồm mút môi, cắn môi và liếm môi. Ở từng lứa tuổi, các thói quen này xuất hiện khác nhau và ảnh hưởng đến răng hàm cũng rất khác nhau.

Liếm môi và cắn môi

Cắn môi và liếm môi là một thói quen thường gặp ở cả người lớn và trẻ em. Thói quen này thường xảy ra lúc căng thẳng hoặc lo lắng và thậm chí không nhận biết được là mình đang cắn hay liếm môi. Trong hầu hết các trường hợp, hành động này là vô hại, tuy nhiên, một số người làm thường xuyên tới mức gây ra các tổn thương, thường thấy là môi khô, bong tróc và đau, có thể hình thành các vết loét và bội nhiễm. Hay gặp bệnh nhân cắn và liếm môi dưới hơn là môi trên, vì vậy tổn thương ở môi dưới thường nặng nề hơn. Mức độ các triệu chứng có thể từ rất nhẹ tới rất nặng. Những trường hợp bệnh nhân làm tổn thương môi trầm trọng thường là do có các vấn đề tâm lý. Cắn môi đột ngột cũng có thể là nguyên nhân gây ra các vết loét còn có tên gọi theo dân gian là nhiệt.

Cần có các biện pháp động viên và khen thưởng để trẻ quyết tâm từ bỏ các thói quen xấu

Làm thế nào khi mắc thói quen cắn môi?

Một số người có thể tự ngừng thói quen này khi họ nhận thức được nó và không cần điều trị gì, môi sẽ tự hồi phục khi thói quen chấm dứt. Với những người không thể tự từ bỏ thói quen một cách dễ dàng, nha sĩ có thể sử dụng các khí cụ hỗ trợ như lip bumper để bảo vệ môi. Ngoài ra, kem dưỡng môi giữ ẩm và kem steroid tại chỗ bôi khi môi bị viêm nhiễm có tác dụng hỗ trợ tổn thương mau hồi phục. Một số trường hợp thuốc an thần là cần thiết để ổn định tình trạng toàn thân.

Mút môi có thể gây lệch khớp cắn

Mút môi có thể là nguyên nhân tiên phát gây nên lệch lạc khớp cắn hoặc cũng có thể là thứ phát do vẩu chìa hàm trên hoặc bất đối xứng theo chiều trước sau. Thói quen mút môi có thể gây nên những sai lạc vĩnh viễn ở khớp cắn nếu trẻ duy trì thói quen này với mức độ trung bình nhưng liên tục và kéo dài. Trẻ có thể mút môi trên hoặc mút môi dưới gây ra những triệu chứng lâm sàng khác nhau, tuy nhiên thường gặp là trẻ mút môi dưới. Những thay đổi này xuất hiện ở cả răng sữa và răng vĩnh viễn.

Trẻ mút môi dưới có môi dưới nằm gọn giữa các răng cửa trên và dưới, in dấu răng cửa hàm trên lên môi dưới, tăng trương lực cơ vùng cằm. Thói quen này khó thay đổi và tạo ra những tổn thương hình bán nguyệt ở môi dưới. Tổn thương nứt nẻ và dễ bị bội nhiễm như chốc lở. Có thể gặp cắn hở vùng cửa (nhưng mức độ ít hơn rất nhiều so với trường hợp mút ngón tay). Răng cửa hàm trên ngả môi, răng cửa hàm dưới ngả lưỡi và mọc chen chúc, độ cắn chìa lớn; kém phát triển xương hàm dưới làm khuôn mặt lõm.

Trẻ có thói quen mút hoặc cắn môi trên thường kết hợp với đẩy hàm dưới ra trước gây nên khớp cắn ngược.

Để chẩn đoán thói quen mút môi cần thăm khám lâm sàng và hỏi bố mẹ, đặc biệt người chăm sóc trẻ. Trẻ thường mút môi lúc trẻ vô ý thức như trong lúc ngủ, khi tập trung học bài, nghe giảng hay xem phim, đọc truyện... Do vậy nha sĩ cần phải rất tinh tế khi quan sát trẻ. Ngay từ lúc trẻ ngồi đợi đến lượt khám hay lúc trẻ ngồi chơi, chúng ta cần quan sát trẻ đến nhìn thấy động tác mút môi của trẻ. Thời gian mút môi cũng như tần suất mút môi giúp cho nha sĩ tiên lượng việc tái giáo dục lại động tác của môi dễ hay khó.

Để bỏ thói quen mút môi

Luyện tập để bỏ thói quen hoặc can thiệp bằng khí cụ: lip bumper. Để điều trị có hiệu quả cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nha sĩ. Nha sĩ cần phải giải thích rõ cho trẻ và gia đình hiểu hậu quả của việc mút môi, vai trò của một bộ răng khỏe, đẹp để bản thân trẻ ý thức được rằng cần phải bỏ thói quen này. Nếu trẻ ý thức được và chấp nhận luyện tập cũng như chấp nhận đeo các khí cụ can thiệp thì việc điều trị sẽ có kết quả tốt, nếu không sẽ không đạt được kết quả như mong muốn. Nhiều trường hợp các cháu không hợp tác, ở nhà không chịu đeo các khí cụ, tự ý tháo bỏ hoặc cất giấu, nếu bố mẹ không để ý thì không phát hiện được. Do vậy gia đình cần phải quan tâm đến trẻ để kiểm soát cũng như động viên trẻ tự giác đeo hàm và không tiếp tục cắn môi. Nha sĩ cũng như bố mẹ cần có các biện pháp động viên và khen thưởng để trẻ quyết tâm từ bỏ các thói quen xấu.

ThS.  Võ Trương Như Ngọc

Read more »

Phát triển chiều cao cho trẻ bằng cách nào?

Con trai tôi được 17 tháng tuổi, cháu nặng 11kg và cao 80cm. Tôi xin hỏi chiều cao và cân nặng của cháu như thế có đạt chuẩn không? Muốn phát triển chiều cao cho cháu thì nên làm thế nào?

Phạm Thị Ngân (Hà Tĩnh)

Theo chuẩn mới do Tổ chức Y tế Thế giới đưa ra cho trẻ dưới 5 tuổi (áp dụng cho cả trẻ em Việt Nam) thì trẻ trai 18 tháng tuổi cần đạt được cân nặng là 10,9kg và cao 82,3cm. Như vậy, về cân nặng, con bạn phát triển bình thường nhưng về chiều cao thì hơi thấp so với chuẩn mới này. Giai đoạn từ sơ sinh đến 3 tuổi là thời kỳ phát triển chiều cao rất nhanh. Trong 12 tháng đầu đời, trẻ có thể tăng 25cm, trong 2 năm tiếp theo, trẻ có thể tăng 10cm/năm. Con bạn đang ở trong giai đoạn phát triển này, bạn cần có những biện pháp tích cực ngay từ bây giờ để trẻ phát triển chiều cao tối đa bằng dinh dưỡng và đảm bảo giấc ngủ đủ cho trẻ. Những thực phẩm giúp tăng chiều cao bạn nên dùng cho con là chất đạm có trong thịt, cá, trứng, sữa..., canxi chứa nhiều trong sữa, tôm, tép, cá... Ngoài ra còn có vitamin A, vitamin D cũng góp phần giúp hình thành khung xương, hấp thụ canxi và phát triển chiều cao cho trẻ. Ở lứa tuổi của con bạn vẫn nên duy trì cho con bú sữa mẹ và ăn đều đặn 3 bữa chính/ngày, ngoài ra có thể bổ sung thêm các bữa phụ. Về giấc ngủ, trẻ ở tuổi này cần ngủ trên 13 tiếng/ngày. Bạn cần tạo môi trường yên tĩnh, trong lành để trẻ có giấc ngủ sâu, vì khi cơ thể sẽ tiết hormon tăng trưởng, tăng hấp thu canxi, kích thích xương dài ra.

BS. Nguyễn Hải Liên

Read more »